In de tijd van de 35mm film was het gebruik van filters een normale zaak. Immers, de foto achteraf bewerken was een kostbare en tijdrovende aangelegenheid, het moest in een keer raak zijn. Sommige fotografen liepen met tientallen filters in diverse kleuren en soorten in hun tas rond. Met de opkomst van digitale fotografie leek de noodzaak van filters radicaal te vervallen. De verkoop van filters stortte in en alleen de echte die-hards bleven filters gebruiken. Echter, hoewel digitale beeldbewerking achteraf veel opties geeft, hoeft het de filter niet uit te sluiten. Begin dit jaar kwam ik zelf ook in aanraking met de wereld van de filters.
Filters zijn extra stukken glas of plastic die op of voor een lens gezet worden voor een additioneel effect. De bekendste filtertypes zijn polarisatie- en grijsfilters. De eerste worden vooral gebruikt om vervelende glinsteringen uit lucht of water te halen (denk aan een polaroid zonnebril). De tweede soort is een filter met een neutrale grijze kleur die gebruikt wordt om licht tegen te houden en dus langere sluitertijden te forceren. Filters heb je ook in twee vormen. Er zijn ronde “circulaire” filters, die op de lens geschroefd moeten worden, en vierkante of rechthoekige voorzetfilters die via een adapter voor de lens geschoven worden. Beide hebben voor- en nadelen.
Al redelijk snel kwam ik erachter dat filters onontbeerlijk zijn bij landschapsfotografie. Zeker bij foto’s tijdens de zogenaamde gouden uren, de zonsop- en ondergangen, is het contrast zo groot dat een goede belichting heel moeilijk te vinden is. Natuurlijk is er veel mogelijk met digitale nabewerking, maar de kunst voor mij is juist om een foto zoveel mogelijk in een keer goed te krijgen. Hierbij zijn filters een absolute must. Na wat zoekwerk op internet kwam ik bij de Franse fabrikant Cokin uit. Hun P-systeem was goed betaalbaar en leek een goede kwaliteit te leveren. Echter, de maand ervoor bleek de fabriek failliet te zijn gegaan en de Cokin filters waren nauwelijks meer te krijgen. Gelukkig kon ik, na wat speurwerk via Marktplaats, een setje op de kop tikken, inclusief een circulair polarisatiefilter die in de filterhouder paste.
Helemaal blij ging ik al snel aan de slag. De filterhouder met bijbehorende adapterring was een extra handeling bij het opzetten van de camera, maar het laten zitten van de houder vond ik geen optie. De polarisatiefilter was een handige toevoeging zonder dat het een filterslot kostte. De grijsverloopfilter was een welkome toevoeging, al vond ik hem wat licht en was het effect minder dan verwacht. Het grijsfilter viel me echter tegen. Er kwam een lelijke rode kleurzweem over de foto’s bij het gebruik ervan.
Tijdens de workshop landschapsfotografie van Bas Meelker, die ik eerder beschreef, werd ik hier nog eens extra met de neus op de feiten gedrukt. Anderen bevestigden mijn ervaring en Bas Meelker stelde keihard dat de enige grijsfilters die de kwaliteit boden die nodig was, die van LEE waren. Echter, met een aanschafprijs van bijna honderd euro per stuk (exclusief de adapterring en de filterhouder) zijn deze filters nog een beetje boven budget. Sowieso had ik net geïnvesteerd in een filterset en vond ik dat ik hier eerst ook het beste uit moest proberen te halen.
Uiteindelijk zag ik op internet dat Stealth Gear, na het faillisement van Cokin, ook compatibele filters gemaakt had en onlangs verving ik mijn originele Cokin ND8 grijsfilter (die drie stops licht kon tegenhouden) dan ook door een Stealth Gear exemplaar. Qua kwaliteit zag deze er een stuk grijzer uit dan de ietswat bruinige ND8 van Cokin, die bij nader inzien meer een ND4 benaderde dan een ND8. Ook het bewaarhoesje was vele malen beter en handiger dan de breekbare plastic doosjes van Cokin. Ik moet helaas nog steeds kleurzwemen weghalen, maar met de witbalans en, incidenteel, de kleurkanalen, kom ik een heel eind. Op termijn komen die LEE filters er wel, maar voorlopig doe ik het even hiermee.
De grijsgradatiefilter is wel nog steeds een standaard gebruikte filter voor me bij landschapsfotografie. Door het verloop kan een zonnige lucht ietwat tegengehouden worden, zodat de foto’s van nature al een betere contrastbalans hebben. Wat dat betreft ben ik het helemaal eens met de stelling dat een landschapsfotograaf niet om een filter heen kan. Gefilterd licht is in dit geval echt beter licht!
Geef een reactie